voor een duurzame financiële dienstverlening

Titel

In actie voor jouw geld!

Woekerpolissen, wat zijn het?

En de oplossingsrichtingen volgens Geldbelangen

Woekerpolissen zijn levensverzekeringen. Bij een levensverzekering maak je als consument de afspraak met een verzekeringsmaatschappij dat hij uitkeert als je op een gegeven moment in leven bent. Of als je overlijdt. Eventueel vóór een bepaalde datum. Daar moet je natuurlijk premie voor afdragen aan de verzekeraar. Er zijn levensverzekeringen waarbij de uit te keren bedragen in euro's is vast gesteld. Bij de beleggingsverzekering is dat niet het geval. De uitkering (bij leven) is uitgedrukt in beleggings-eenheden, - fracties, units, en zo. De uitkering in euro's is afhankelijk de waarde per eenheid, fractie of unit op de uitkeringsdatum. En dat is weer afhankelijk van waarin belegd is. 


Door deze constructie weet je al als consument dat er een onzekere uitkering is, maar is niet voldaan aan het ‘beleggingsdenken’. Bij een dergelijk denken heb je een hoeveelheid geld dat je belegd wilt hebben en bepaal je de mogelijk opbrengst op basis van waarin je gaat beleggen. Of je stelt je een doel en bepaalt de inleg aan de hand waarin je wilt gaan beleggen.

Beleggingsverzekeringen zijn verkocht op basis van aangenomen rendementen zonder (vooraf) te bekijken waarin belegd zou worden en of het aangenomen rendement, waarop de keuze gebaseerd was, ook wel haalbaar zou blijken te zijn.

Omdat dit een ondeugdelijke manier van verkoop is gebleken zou feitelijk tot een grote herstelactie overgegaan moeten worden. Net zoals bij andere ondeugdelijk producten die achteraf gebreken blijken te hebben. Verzekeraars weigeren dit.

Hoge en onduidelijk kosten


Verder is gebleken is dat binnen dit soort verzekeringen er nogal wat mankeert. Er worden in veel gevallen hoge en onduidelijke kosten ingehouden. In 2009 hebben een tweetal stichtingen, die opkwamen voor een beperkt aantal klagende consumenten, een regeling bereikt over wat een verzekeraar maximaal aan kosten zou mogen inhouden. Deze regeling was gebaseerd op een aanbeveling van de toenmalige financiële Ombudsman Jan Wolter Wabeke. Volgens die regeling mogen verzekeraars zo’n 2,5% van het vermogen behouden voor het vermogensbeheer. Bij € 1.000 is dat € 25. Bij een vermogen van € 100.000 is dat € 2.500. De vraag is of dat wel redelijk is. 

Overlijdensrisicoverzekering


In veel verzekeringen, zeker die waarbij de met de uitkering de hypotheek moet worden afgelost, verzekert de verzekeraar een extra bedrag bij overlijden. ‘Extra’ om dat hij alleen verzekert wat de klant aan overlijdensuitkering wenst minus de waarde van de beleggingspot.


Bijvoorbeeld: als de klant € 200.000 bij overlijden uitgekeerd wil zien en de waarde van de pot is in het begin € 3.000 dan wordt er € 197.000 verzekerd bij overlijden. Maar als de beleggingspot op een gegeven moment € 180.000 waard is, is de overlijdensrisicoverzekering maar € 20.000.


In het offertestadium is aan de consument voorgerekend hoeveel de premie voor de overlijdensrisico zou kunnen worden als het verwachtte rendement behaald wordt. Wanneer echter in de praktijk de beleggingsopbrengsten tegen vallen dan moet de verzekeraar (veel) meer extra verzekeren. Daardoor moet hij (veel) meer extra premie voor de overlijdensrisicoverzekering van de beleggingspot af halen dan vooraf was aangenomen. Daardoor groeit de beleggingspot (veel) minder dan vooraf was bedacht. En in bepaald gevallen wordt de pot hierdoor zelfs opgevreten!


Minder premie overlijdensrisico - meer te beleggen


De premie voor deze overlijdensrisicoverzekering zijn vaak nog gebaseerd op de levens- en sterftestatistieken van de jaren ’80 – ’90. Inmiddels is gebleken dat onze levenskansen zijn toegenomen. Dus de overlijdenskansen gedaald. Verzekeraars zouden dus de premie naar beneden kunnen bijstellen (waardoor er meer geld overblijft voor de beleggingen). Maar de verzekeraars doen dat niet. Wel zijn ze bereid om –als de klant daarom vraagt – een aparte losse risicoverzekering te sluiten tegen een gunstiger premie. Dat is verwonderlijk. Hetzelfde risico tegen een lagere premie accepteren in twee aparte verzekeringen, maar niet binnen één verzekering? Dat snapt geen mens.

Het maakt het voor de consument ook nodeloos ingewikkeld. En klanten, die er niet om vragen, houden het nadeel van een veel te dure overlijdensrisicoverzekering.

Juridische gevechten


Er lopen een aantal rechtszaken van verschillende instanties tegen verschillende verzekeraars. Op zichzelf is het goed dat er meer duidelijkheid gaat komen over de rechtspositie van de consument. Maar dit soort gevechten gaan nog jaren duren. En als pas over een groot aantal jaren blijkt dat de consument recht heeft op meer geld van de verzekeraar, dan zijn een heleboel verzekeringen al afgelopen en zullen minder klanten gecompenseerd worden. Kijk hiervoor naar de compensatieregeling die Aegon op dit moment aanbiedt aan klanten die vijftien tot twintig jaar geleden een verzekering hadden. Vele consumenten weten dat niet meer en gaan dus ook hun recht niet meer halen.

Om dit te voorkomen moet er snel een overleg op gang gaan komen.

Geldbelangen bepleit een nationale woekerpolisdialoog tussen verzekeraars, financieel adviseurs, consumenten, toezichthouders en politiek. Daarvoor is er een uitnodiging uitgegaan aan verzekeraars. 

Privaat / publiek


De politiek kan zich niet afzijdig houden van het dossier. Zo lang het woekerpolisprobleem voortduurt heeft dat gevolgen voor consumenten, verzekeraars en de Nederlandse economie als geheel. Als deskundigen spreken over een schade van 20 tot 30 miljard euro en er 3 miljoen polissen zijn dan betekent dat per polis een schade van tussen € 6.667 en € 10.000. Maar dat kan variëren van enkele tientjes voor de ene polishouder tot vele tienduizenden bij de andere. De precieze omvang is echter niet bekend. 

Geldbelangen verwijst naar de Commissie Verzekeraars, die door minister Dijsselbloem in maart 2014 is ingesteld. Wij zien de woekerpolisaffaire als een belemmering voor het goed kunnen vervullen van de maatschappelijke rol door verzekeraars. 

Informatiebijeenkomst in Nieuwspoort op 10 november 2014

Als gast van René Graafsma, de nestor van de woeker-polisbestrijding, heeft Geldbelangen haar pleidooien overgebracht aan de Tweede Kamer. Helaas was alleen CDA en D66 vertegenwoordigd.

Namens Geldbelangen informeert Rob Goedhart de aanwezigen over hoe de woekerpolisaffaire heeft kunnen ontstaan en aan welke oplossingen Geldbelangen denkt. 

Mede naar aanleiding van de actie van René Graafsma, Vereniging Woekerpolis en Geldbelangen heeft de Tweede Kamer - en met name Arnodl Merkies (SP) -  de minister van Financiën gevraagd om een algemeen overleg. Die is er gekomen op 15 april 2015. Lees hier wat Geldbelangen aan de Kamerleden gevraagd heeft. 

Tijdens het Kamerdebat hebben de Tweede Kamerleden van CDA, D66, PvdA, PVV, SP en VVD hun ongenoegen geuit over het uitblijven van oplossingen binnen de woekerpolisaffaire. De minister stelde dat hij bezig was regels voor 'hersteladviezen' aan te scherpen. De Kamer was daar blij mee. Maar constateerde ook dat daarmee de schade vanuit het verleden nog niet opgelost was. De minister zei daar niets aan te kunnen doen. De Kamer heeft daar echter wel ideeën over. Met name dat er een meer gestructureerd overleg moet komen tussen verzekeraars en (vertegenwoordigers van) gedupeerde consumenten. (Zoals door Geldbelangen is voorgesteld)
Door Kamerlid Merkies van de SP is de insteek van Geldbelangen, om te komen tot een brede dialoog in een motie aan minsiter Dijsselbloem van Financiën voorgelegd. De minister heeft deze motie afgeraden en hij kreeg helaas ook geen kamermeerderheid. Geldbelangen heeft vervolgens nog contact gezocht met het Verbond van Verzekeraars. Deze bleek echter niet open te staan voor een  overleg. Men blijft de grammofoonplaat afdraaien dat er een 'breed gedragen compensatieregeling' is overeengekomen. Verder  wil men niet gaan. Ook niet als steeds weer blijkt dat de woekerpolisaffaire de kop opsteekt. Dat ze daarmee de consument, hun klant voortdurend in zijn hemd zetten deert hen blijkbaar niet.
Bijstand bij klachten
Er zijn nog enkele instellingen die bezig zijn om via juridische weg een hoger compensatie te krijgen dan. Lees verder.